Iğdır’da Tarımsal Plastik Atıkların Yönetimi: Toprak ve Su Kaynaklarını Korumak

Iğdır’da tarımsal üretimde kullanılan sulama boruları, örtü malzemeleri ve zirai ilaç ambalajları doğru yönetilmediğinde çevresel risk oluşturabilir. Etkili toplama, ayırma ve bertaraf uygulamaları üretim alanlarının korunmasına katkı sağlar.

Iğdır’da tarımsal üretim, sulama ekipmanları ve çeşitli örtü malzemeleri nedeniyle plastik kullanımının görüldüğü faaliyet alanlarından biridir. Sulama boruları, bağlantı parçaları, fide ve ürün ambalajları, sera örtüleri, malç filmleri ile zirai ilaç ambalajları kullanım ömrünü tamamladığında tarımsal plastik atık niteliği kazanır. Bu malzemelerin tarlada bırakılması, yakılması veya gelişigüzel alanlara dökülmesi toprağın, suyun ve çalışma çevresinin zarar görmesine yol açabilir.Tarımsal plastik atıklar neden önemlidir?Plastikler doğada kısa sürede yok olmaz. Güneş ışığı, sıcaklık değişimleri ve mekanik etkiler sonucunda parçalanarak daha küçük parçalara ayrılabilir. Bu parçalar toprağın yapısına karışabilir, rüzgârla taşınabilir veya yağış ve yüzey akışı aracılığıyla su kanallarına ulaşabilir. Özellikle ince film malzemeleri ve kırılmış sulama parçaları, üretim alanlarının temizlenmesini güçleştirir.Iğdır’ın tarımsal alanlarında plastik atıkların düzenli toplanması yalnızca görüntü kirliliğini azaltmaz. Sulama kanallarında ve tarla içi su yollarında tıkanma riskinin düşürülmesine, hayvanların atıklara erişiminin engellenmesine ve toprağın yabancı maddelerle kirlenmesinin önlenmesine de yardımcı olur. Bu nedenle atık yönetimi, üretim planının tamamlayıcı bir parçası olarak ele alınmalıdır.Atıkların kaynağında ayrılmasıİlk adım, farklı atık türlerinin birbirine karıştırılmamasıdır. Temiz ve geri kazanılabilir plastikler; kirli film malzemelerinden, metal parçalardan ve organik atıklardan ayrı tutulmalıdır. Sulama boruları mümkün olduğunca sökülerek içindeki toprak ve bitki kalıntılarından arındırılmalı, farklı plastik türleri ayrı gruplarda biriktirilmelidir. Böylece toplama ve geri kazanım sürecinde malzemenin değeri korunabilir.Sulama boruları ve plastik bağlantı parçaları ayrı biriktirilmelidir.Örtü ve malç filmleri toprak, bitki artığı ve taşlardan arındırılmalıdır.Plastik ambalajlar yakılmamalı veya tarla kenarlarına bırakılmamalıdır.Metal, cam, karton ve organik atıklar plastiklerle karıştırılmamalıdır.Zirai ilaç ambalajlarında güvenlikZirai ilaç ambalajları, diğer plastiklerden farklı değerlendirilmelidir. İçinde kalıntı bulunabileceği için bu ambalajlar evsel atıklarla, hayvan yemleriyle veya gıda ambalajlarıyla aynı yerde tutulmamalıdır. Ambalajın üzerindeki kullanım talimatları ve ilgili mevzuat dikkate alınmalı; boş olduğu düşünülen kaplar bile gelişi güzel yeniden kullanılmamalıdır. Bu kapların su kanallarına, kuyulara ve üretim alanlarına yakın yerlere bırakılması insan, hayvan ve çevre sağlığı açısından uygun değildir.Atık ilaç ambalajlarının yönetiminde en güvenli yaklaşım, yetkili toplama ve bertaraf kanallarının kullanılmasıdır. Üreticiler, uygulama öncesinde il veya ilçe düzeyindeki tarım ve çevre birimlerinden güncel teslim noktaları ile kabul koşullarını öğrenmelidir. Yerel uygulamalar zaman içinde değişebileceği için doğrulanmamış toplama adresleri veya hizmet bilgileriyle hareket edilmemelidir.Çiftlik ve tarla ölçeğinde uygulanabilecek yöntemlerÜretim sezonu başlamadan önce kullanılacak plastik malzemelerin türü ve yaklaşık miktarı belirlenmelidir.Tarlada kapaklı, yağıştan korunan ve gıda ya da yemlerden ayrı bir geçici depolama alanı oluşturulmalıdır.Kullanım ömrünü tamamlayan malzemeler aynı gün toplanarak rüzgârla dağılmaları önlenmelidir.Geri kazanıma uygun malzemeler temizlenip sınıflandırılmalı, diğer atıklar için yetkili kanallar araştırılmalıdır.Sezon sonunda depolama alanı, sulama hatları ve tarla kenarları kontrol edilerek atık kalmadığından emin olunmalıdır.Ortak sorumluluk ve izlenebilirlikIğdır’da tarımsal plastik atıkların azaltılması; üreticilerin, tarımsal işletmelerin, malzeme tedarikçilerinin ve yerel kurumların birlikte hareket etmesini gerektirir. Satın alma sırasında dayanıklı ve mümkün olduğunca uzun ömürlü ürünlerin tercih edilmesi atık miktarını azaltabilir. Kullanılan malzemenin türü, miktarı ve teslim edildiği kanalın kayıt altına alınması ise işletmelerin kendi çevre performansını izlemesini kolaylaştırır.Atıkların yakılması hızlı bir çözüm gibi görünse de duman ve zararlı yan ürünler nedeniyle güvenli bir yöntem değildir. Iğdır’da tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için plastiklerin tarladan uzaklaştırılması kadar doğru sınıflandırılması ve uygun kanallara teslim edilmesi de önem taşır. Düzenli uygulamalar, üretim alanlarının temiz tutulmasına ve toprağın gelecek dönemlerde de kullanılabilir kalmasına katkı sağlar.
Etiketler:
çevre koruma Iğdır plastik yönetimi tarımsal atık